• DOGULMADYK

Toz örtüginde gazsyzlandyryjy we köpüksizlendiriji maddalaryň arasyndaky tapawut

Degazasiýa serişdesi, poroşok örtükleri ereýän we plýonka emele getirýän mahaly, olaryň özara baglanyşyk we gatylaşma reaksiýasy wagtynda emele gelýän howa, çyglylyk we kiçi molekulaly birleşmeler ýaly uçujy maddalary çykarýan kömekçi serişdedir. Şeýle hem, örtük plýonkasynda kiçi deşikleriň ýa-da gözenekleriň döremeginiň öňüni alyp, bölünip çykan kiçi molekulaly birleşmeleriň iňňe deşiklerini wagtynda kompensasiýa edýär. Bu görnüşli goşundy poroşok örtüklerinde giňden ýaýran goşundylaryň biridir we adatça poroşok örtük formulalaryna goşulýar.

 

Poroşok örtüklerinde giňden ulanylýan gazsyzlandyryjy serişde benzoindir. Benzoin ak ýa-da açyk sary reňkli, yssyz kristall bolup, ereme temperaturasy 133-137 ℃ we gaýnama temperaturasy 344 ℃. Ol suwda we efirde az ereýär, gyzgyn asetonda we etanolda ereýär; Onuň kemçiligi, ýokary temperaturada örtügiň sarylaşmagyna sebäp bolup bilmegidir. Benzoiniň kemçiliklerini ýeňip geçmek üçin,modifisirlenen benzoin we mum esasly gazsyzlandyryjy serişdelerbişirmek we gatap saklamak şertlerinde saralmaýan önümler işlenip düzüldi.

 

Tejribeleriň we önümçilik tejribeleriniň netijeleri, poroşok örtükleriniň özara baglanyşyk we berkime prosesinde kiçi molekulaly birleşmeleri öndürýän örtük görnüşleriniň gaz çykaryjy serişdeleriň goşulmagyny talap edýändigini görkezýär. Umuman epoksi, epoksi poliester, poliester we poliuretan poroşok örtüklerine gaz çykaryjy serişde goşmak makuldyr, sebäbi poroşok örtükleriniň önümçilik we ulanyş wagtynda çyglylygyň aňsat siňmegi ýaly kynçylyklary bar. Epoksi mat we mat poroşok örtüklerinde benzoin ýaly köpük çykaryjy serişdeleri goşulmazdan, çiş deşiklerini we beýleki kemçilikleri öndürmek aňsat däl. Sebäbini heniz aýdyň düşündirip bolmaýar we örtügiň ýüzüniň ýokary ýalpyldawuk ýaly tekiz we ýalpyldawuk däldigi we käbir örtük kemçilikleriniň aýdyň däldigi sebäpli hem bolup biler, bu bolsa duýgy döredýär.

 

Häzirki wagtda benzoin henizem giňden ulanylýan gazsyzlandyryjy serişde bolup, poroşok örtüklerinde umumy plýonka emele getirýän materialyň takmynan 0,5% -ni düzýär, bu bolsa poroşok örtükleriniň görnüşine we düzümine görä belli bir aralykda degişli derejede sazlanyp bilner. Poliester-HAA (gidroksialkilamid) poroşok örtüklerinde, benzoiniň örtük plýonkasynyň sarylaşmagyna täsirini göz öňünde tutup, onuň dozasy plýonka emele getirýän materialyň umumy mukdarynyň takmynan 0,3% -inde gözegçilikde saklanmaly we ulanylyş mümkin boldugyça azaldylmaly.Mundan başga-da, umumy poroşok örtüginiň takmynan 1% -ni emele getirýän sintetiki mum esasly ýumşaklaşdyryjy we gazsyzlandyryjy serişdeler hem ulanylyp bilner.

Poroşok örtük formulalarynda, poroşok örtügi wagtynda örtülen zadyň (iş böleginiň) ýüzünde gum deşikleri ýa-da iňňe deşikleri bolan çoýun, dökülen alýumin, gyzgyn sinklenen polat plitalara we gyzgyn rulonly polat plitalara köpük defektorlary goşulýar, bu bolsa örtük plyonkasynda bölejikleriň ýa-da wulkan çukurlarynyň emele gelmeginiň öňüni alýar. Olar örtük plyonkasynda köpürjikleriň emele gelmeginiň öňüni almak üçin goşulýan goşundylardyr.

 

Çugun böleklerine, dökülen alýumin böleklerine, gyzgyn sinklenen böleklere ýa-da çäge deşikleri ýa-da iňňe deşikleri bolan gyzgyn rulonly polat plitalara poroşok örtügi ulanylanda, bişirmek we gatadyş prosesinde, poroşok örtügi ereýär we tekizlenýär, şol bir wagtyň özünde örtülen zadyň ýüzündäki çäge deşiklerini we iňňe deşiklerini ýapýar. Örtülen materialyň temperaturasy ýokarlananda, örtülen materialyň çäge deşiklerindäki we iňňe deşiklerindäki howa giňelýär we içki basyş hem yzygiderli ýokarlanýar. Içki basyş ereýän örtügiň berkliginden birneme ýokary bolanda, içki howa örtügi ýaryp, kiçi köpürjikleri emele getirip, çykýar. Plýonka emele getirmek prosesinde poroşok örtüginiň gatylaşma reaksiýasy sebäpli, örtügiň ereýän ýapyşyklygy yzygiderli ýokarlanýar we ahyrsoňy berk örtük plýonkasyna öwrülýär. Şonuň üçin, kiçi köpürjiklerdäki içki basyş örtük plýonkasyny ýarmak üçin zerur bolan energiýa ýetmedik mahaly, bu kiçi köpürjikler örtük plýonkasynyň ýüzünden çykyp duran bölejikleri ýa-da granulalary emele getirýär. Kiçi köpürjikdäki içki basyş örtügi ýarmak üçin ýeterlik bolanda, kiçi köpürjik ýarylýar we içindäki howa atmosfera çykýar. Eger şu wagtky örtük deňleşdiriş ukybyny ýitiren bolsa we howanyň çykmagyna mümkinçilik berýän kiçi howa deşiklerini dolduryp bilmese, adaty wulkan krater bölekleri ýa-da granulalar emele gelip, çynlakaý meselä öwrüler.

 

Eger poroşok örtüklerine köpük çykaryjy maddalar goşulsa, olar poroşok örtüginiň ereme dykyzlygyny azaldyp, şeýle hem örtügiň ýüz dartgynlylygyny peseldip biler. Bu bolsa, bişirme temperaturasyna we basyşyna täsir edýän, örtülen materialyň ýüzündäki gum deşiklerinde we iňňe deşiklerinde howanyň, guramadyk örtük plyonkasyny atmosfera aňsatlyk bilen ýaryp, tekizlemegine mümkinçilik berýär. Şol bir wagtyň özünde, örtük plyonkasyndaky köpürjikleriň çykýan boşluklary hem deňleşdirmegi aňsatlyk bilen aradan aýryp, örtük plyonkasynda bölejikleriň we bölejikleriň ýa-da wulkan çukurlary bolan bölejikleriň emele gelmeginiň öňüni alyp biler.

 

Suw esasly we ergin esasly örtükleriň köpüklenme mehanizmleri poroşok örtüklerinden düýpgöter tapawutlanýandygy sebäpli, suw esasly we ergin esasly örtüklerde ulanylýan köpüklenme mehanizmlerini poroşok örtüklerine gönüden-göni ulanyp bolmaýar. Poroşok örtükleriniň aýratynlygy sebäpli, poroşok örtüklerinde suw esasly örtüklerde we ergin esasly örtüklerde ulanylýan köpüklenme mehanizmleri ýok.


Ýerleşdirilen wagty: 2025-nji ýylyň 15-nji awgusty