Formaldegid (HCHO) otag temperaturasynda gaz bolan we suwda aňsat ereýän reňksiz, güýçli ýiti uçujy organiki birleşmedir (VOC). Ol köp senagat önümçiliginde we biologik metabolik proseslerde möhüm aralyk önüm bolup, aşakdaky ugurlarda giňden ulanylýar: sintetiki smolalar (meselem, karbamid formaldegid smolalary, fenol smolalary), ýelmeşdirijiler, plastmassalar, dokma gutarnykly serişdeler we ş.m.
Formaldegid Bütindünýä Saglygy Goraýyş Guramasy (BSGG) we Rak keselini öwrenmek boýunça halkara agentligi (IARC) tarapyndan 1-nji topardaky kanserogen (adamlar üçin açyk-aýdyň kanserogen) hökmünde klassifikasiýa edilýär we onuň howplary esasan aşakdaky ýagdaýlarda ýüze çykýar:
①Gysga möhletli täsir:
Gyjyndyryjylyk: Göni aragatnaşyk gözleriň gyzarmagyna we şişmegine, bokurdagyň ýanmagyna, deri allergiýalaryna we ş.m. sebäp bolup biler.
Dem alyş alamatlary: üsgürme, döş gysylmasy, astmanyň ýitileşmegi we ş.m. getirýär.
②Uzak möhletli täsir:
Kanserogen howp: Formaldegidiň uzak wagtlap dem alynmagy nazofarenks rakyna, leýkemiýa we ş.m. sebäp bolup biler.
Hroniki toksiklik: immun ulgamyna, nerw ulgamyna zyýan ýetirýär we göwreli aýallara, çagalara we gartaşan adamlara has zyýanlydyr.
Aldegid arassalaýjymyz polimerlerden galan formaldegid we asetaldegidi aýyrmak üçin ulanylýar,iýmit we içgi gaplamalarynyň talaplaryny kanagatlandyrmak üçin PET-den asetaldegidi aýyrmak üçin aýratyn amatlyŞeýle hem, asetat smolalaryndan, ýelmeşdirijilerden we boýag örtüklerinden formaldegid we asetaldegid aýyrmak üçin amatlydyr.
PET (polietilen tereftalat) içgi çüýşeleri üçin giňden ulanylýan materialdyr. Teoriýa taýdan, arassa PET-iň özünde formaldegid ýok, ýöne aşakdaky faktorlar onuň az mukdarda formaldegid saklamagyna sebäp bolup biler:
1 PET ýokary temperaturada gaýtadan işlenilende (meselem, ergin ekstruziýasy ýaly) bölekleýin parçalanyp, az mukdarda formaldegid öndürip biler.
2 PET önümçiliginde ulanylýan metal katalizatorlary, mysal üçin, surma birleşmeleri, goşmaça reaksiýalary güýçlendirip we formaldegid öndürip biler.
③ Käbir reňkleýjiler ýa-da gaýtadan işleýän serişdeler ýokary temperatura ýa-da ýagtylyk täsirinde formaldegid parçalanyp, bölüp çykaryp biler.
Biz bilen habarlaşyň! Biz 48 sagadyň dowamynda jogap bereris.
Ýerleşdirilen wagty: 2025-nji ýylyň 17-nji marty